Herstelgericht werken
Herstel wordt in het algemeen gezien als een strikt individueel proces dat gericht is op het (her)vinden van de eigen identiteit, van betekenisvolle rollen in de samenleving en van de eigen regie over het leven. Hierin staan persoonlijk welzijn, leren leven met kwetsbaarheden en daar ook weer kracht aan ontlenen en kwaliteit van leven centraal.
Herstel heeft, vanuit dit oogpunt dus, geen bepaalde uitkomst, gelegen in de toekomst, waarin de problemen voor eens en voor altijd zijn opgelost. Er is eigenlijk meer sprake van het bevredigende besef dat je als mens geen vastomlijnde, onveranderlijke entiteit bent, maar een voortdurend wordingsproces. Niets ligt dus vast en je mag altijd veranderen. Carl Rogers, grondlegger van de cliëntgerichte psychologie, zegt het zo:
"Jezelf vinden is het aanvaarden van jezelf als een vloeiend wordingsproces en niet als een gefixeerde of statische entiteit; een stromende rivier van verandering en geen gesloten blok vaste materie; een voortdurend wisselend samenspel van mogelijkheden en geen vaste hoeveelheid verankerde eigenschappen."
Herstelgericht werken heeft tot doel mensen met psychische kwetsbaarheid te vergezellen op hun eigen gekozen weg richting, die te volgen en hun processen te ondersteunen en te faciliteren. Wanneer je mensen met psychische kwetsbaarheden bijstaat, dan heb je —eigenlijk voor alles— ook goed voor jezelf te zorgen. Ook dat kan op een herstelgerichte manier. Dat kun je alleen doen, zeker wanneer alles lekker loopt en er alleen wat onderhoud nodig is; maar wanneer het leven stroef verloopt werkt samen vaak beter.
Omdat het herstelproces zo strikt persoonlijk is, kan de weg grillig en onvoorspelbaar zijn. Doelen geven richting, maar ze komen pas tot uitdrukking zodra je ze bereikt. We laten ons leiden door wat jij herkent, wat jij wil volgen en wat je wil vermijden. Herstel als reis en ik reis met je mee, zolang jij dat wenst. Jouw ervaringsdeskundigheid is leidend, die van mij mag je raadplegen wanneer jij die nodig hebt.
Soms zijn er heldere doelen waar je zelf recht op af kunt, ik volg je op afstand. Soms bestaat de gewenste ondersteuning alleen uit samen luisteren naar wat uit de diepte omhoog komt en het (leren) accepteren en het samen verdragen van onzekerheid, pijn en lijden. Net zolang tot jij het weer alleen kunt, in verbinding met jezelf.
Contextueel werken
Binnen de begeleiding werken we vanuit een contextueel perspectief. Dat betekent dat we de focus niet alleen op de relatie tussen jou en jouw cliënt leggen, maar op het volledige spectrum van onderlinge relaties. Ook onze relatie met jou, jouw relatie met jouw thuisfront, je familie en je vrienden kunnen van invloed zijn. Misschien hebben mensen die er niet meer zijn jou ooit iets verteld wat nu belangrijk is. Jouw fundamentele menselijke behoefte aan loyaliteit en rechtvaardigheid staat centraal, omdat die van invloed is op jouw balans van wat jij de ander te geven hebt maar ook wat jij van anderen verwacht en aanvaardt.
Dat betekent ook dat we aandoeningen en kwetsbaarheden niet noodzakelijk beschouwen als iets dat door jouw brein wordt bepaald, maar door de situaties die jij te overleven had en hebt. Dat kunnen gebeurtenissen zijn die achter je liggen maar er ook onverwerkte delen die je nu nog in de weg zitten. Of gewoon kleine dingetjes die scheef zitten en die —in een enkel gesprek— een voudig kunnen worden rechtgezet.
Het doel is om de ander te helpen zelf actief te worden in het onderzoeken van de werkelijke aard van een probleem, dat vaak in de aard van de relatie te vinden is, in de vorm van een verkeerd verdeeld eigenaarschap. Alleen met het doorwerken van de verantwoordelijkheden die jij te dragen hebt, het verzachten van de eigen omstandigheden, gepaste ontschuldiging van jezelf en anderen, kunnen frustraties omgebogen worden naar hulp -en kennisbronnen waarmee je verder kunt.
